Kalwaria na Cierniaku i Jaskinia Radochowska

CHARAKTERYSTYKA WYCIECZKI

Dłuższa, Doliną Białej Lądeckiej przez wieś sołecką Radochów z kościołem parafialnym Św. Mikołaja i renesansowym dworem. Największą jej atrakcję stanowi na górze Cierniak Kalwaria i kościółek górski, obecnie Sanktuarium MB Wspomożenia Wiernych, oraz Jaskinia Radochowska w dolinie potoku Jaskiniec.

 

Miejsce wyjścia: Lądek Zdrój, Rynek, węzeł szlaków turystycznych.

Trasa wycieczki: Rynek – ul. Kościelna – ul. Wiejska, pomnik św. Jana Nepomucena 0, 25 h (1,8 km) – Radochów, centrum, kościół 0,55 h (3,7 km) – Pątnicza Droga – Cierniak, kalwaria, kościółek 1, 10 h (4,7 km) – Jaskinia Radochowska 1,30 h (6, 6 km).

Czas przejścia trasy w jedna stronę: ok. 1,30 h

Długość trasy: 6,6 km

Najwyższy punkt na trasie: 530 m n.p.m. (płn.- wsch. stok Cierniaka, kościółek Matki Bożej Wspomożenia Wiernych).

Oznakowanie trasy w terenie: znaki niebieskie szlaku pieszego górskiego E-3.

Ogólny, przybliżony czas trwania wycieczki: 4 – 4,5 godz.

UWAGA: Skracając trasę, można dojechać do Radochowa autobusem PKS, kier. Kłodzko (ok. 0,10 h) do przystanku PKS w Radochowie (dawny przyst. PKP) i dalej pieszo od drogi wojewódzkiej nr 392 – szlakiem pieszym górskim żółtym (tu ma początek) obok Gospodarstwa Rybackiego do Jaskini Radochowskiej  ok. 0,40 h (2,4 km).

OPIS TRASY

Z płn. – zach. naroża Rynku za znakami niebieskimi szlaku pieszego górskiego idziemy ul. Kościelną (po prawej zabytkowe kamieniczki i barokowy kościół parafialny NNMP), a następnie ul. Wiejską wzdłuż Białej Lądeckiej w dół rzeki. Wkrótce, po prawej przy starej lipie i dawnej ubojni mijamy pochyloną kapliczkę słupową. Zaraz mostek (Kładka Świętojańska) na prawy brzeg rzeki do ul. Langiewicza i Jaskini Przy Rzece. Po lewej zabudowania dawnego młyna (ul. Wiejska 51) w których mieszkał malarz J. Plaschke, twórca przyrodniczych obrazów z wykorzystaniem naturalnych elementów roślin i zwierząt tzw. dioram. Za zabudowaniami oczyszczalni ścieków uruchomionej w 1975 r. rozwidlenie (w lewo na Radoszkę), my za znakami niebieskimi drogą asfaltową do Radochowa. Pod skalistym zboczem zalesionej Radoszki nad urwistym brzegiem Białej Lądeckiej kamienny pomnik  św. Jana Nepomucena z 1809 r. (dłuta Henryka Klahra wnuka Michała) . Idąc nadal drogą asfaltową dochodzimy do pierwszych zabudowań Radochowa, przemierzamy tą drogę aż do skrzyżowania. (Skręcając w lewo możemy zobaczyć Kościół Parafialny św. Mikołaja oraz dwór renesansowy.)  My podążamy w prawo niebieskim szlakiem przez most nad Biała Lądecką. Szlak biegnie dalej polami, Pątniczą Drogą wchodzi u podnóża góry Cierniak do lasu. Po pokonaniu 229 kamiennych pątniczych schodów dochodzimy do Cierniaka (530 m n.p.m.) oraz Kalwarii z kościółkiem górskim – Sanktuarium Matki Bożej Wspomożenia Wiernych w tradycji miejscowej zwaną MB Zielną. Z Cierniaka schodzimy w kier. płn. przecinką leśną w dół, zaraz w lewo na dróżkę obok źródełka. Na skraju lasu, poniżej skręcamy w prawo, przez łąkę w dolinę potoku Jaskiniec, gdzie dołącza z lewej strony żółty pieszy górski szlak (jego początek w Radochowie, od drogi wojewódzkiej nr 392, przyst. PKS) i po kilku minutach przez potok Jaskiniec dochodzimy do skraju lasu, gdzie znajduje się miejsce wypoczynkowe i wejścia do Jaskini Radochowskiej.

 

INTERESUJĄCE MIEJSCA, CIEKAWOSTKI NA TRASIE:

Radochów – duża wieś sołecka w gminie Lądek Zdrój ciągnąca się wzdłuż Doliny Białej Lądeckiej o dł. ok. 4 km. Należy do najstarszych wsi rycerskich, które powstały przy dawnym szlaku handlowym zwanym Drogą Solną, wzmiankowana w 1362 r. Nazwa od imienia rycerza Rycharda jej założyciela i właściciela, w wyniku przekształceń nazwa zachowana do 1945 r. Reyersdorf. W latach 1384 -1620 stanowiła własność znakomitego rodu rycerskiego ziemi kłodzkiej von Pannwitzów. W czasach nowożytnych, w XVII i XVIII w. wieś rozwijała się, jako osada rolnicza. Stała się bardziej popularna od poł. XVIII w. po odkryciu Jaskini Radochowskiej. W końcu XIX w. wieś była już popularnym letniskiem i cele wycieczek kuracjuszy z Lądka Zdroju, dzięki udostępnieniu Jaskini oraz wzniesieniu kościółka i kalwarii na Cierniaku. Po 1945 r. Radochów zachował turystyczno-rolniczy charakter a jego okolice są bardzo malownicze i interesujące. Atrakcje to: Galeria Malarska, Radochów 138a, tel. 748 146 995; Izba Regionalna w Domu Skowronki, Radochów 144, zwiedzanie po ustaleniu tel. 748 147 802; Dom Miodu, Radochów 43; Górskie Rośliny, Radochów 150c, tel. 665 146 972.

Kościół parafialny św. Mikołaja, pierwotny wzmiankowany  w 1284 r., drewniany w 1384 r. Nowy renesansowy, orientowany murowany wzniesiony w 1614 r. z kamienia polnego przez fundatora Bernharda von Pannwitz, po pożarze w 1886 r. i odbudowie uzyskał obecny wygląd, jednonawowej budowli z wieżą od zachodu i z trójbocznie zamkniętym prezbiterium. We wnętrzu zróżnicowane wyposażenie, głównie klasycystyczne z XIX w. Ołtarz główny dłuta miejscowego rzeźbiarza A. Schmidta z 1880 r., dwa boczne, ambona, chrzcielnica. Wyposażenie świątyni dopełnia 13 drewnianych polichromowanych barokowych i klasycystycznych rzeźb świętych oraz Piety a także XIX- wieczne obrazy św. Cecylii i stacji Drogi Krzyżowej. Ograny z prospektem wykonane w 1887 r. przez Józefa Luxsa z Lądka Zdroju.

Renesansowy dwór – pierwotną, budowlę obronną wzmiankowano, w 1362 jako rycerskie dobra lenne. W 1470 z folwarkiem należący do właściciela dóbr w Radochowie Hansa Schoffa. Posiadłość w 1614 r. rozbudował Bernhard von Pannwitz, powiązaną z zabudową gospodarczą i systemem obronnym (baszta, mury), dwór miał charakter wiejskiej siedziby szlacheckiej. Potem wielokrotnie przebudowywana m. in. w końcu XVII w. i początku XX w. jest założeniem dwuskrzydłowym, nakryty równoległymi dachami, z pięknym, bogato dekorowanym szczytem wolutowym. Zachowały się sklepienia kolebkowe w parterze, portal renesansowy i kamienne opaski okienne. Na elewacji ślady dekoracji sgraffitowej. Po 1945 r. opuszczony popadał w ruinę. W latach 1964-65 rozpoczęto prace zabezpieczające, wykonano nowe stropy i więźbę dachową, pokryto dach gontem i odtworzono hełm na alkierzu. Obecnie własność prywatna.

Ośrodek pielgrzymkowy i kalwaryjny na Cierniaku

Założył jeden z najzamożniejszych radochowskich gospodarzy Antoni Waschmann, w podzięce za odzyskanie zdrowia. W 27 r. życia ciężko zachorował, nikt nie dawał mu szans na wyleczenie. Wówczas głęboko religijny Antoni ślubował Matce Boskiej, że jeśli wyzdrowieje, to na należącej do niego górze postawi kaplicę ku Jej czci. Stał się cud, gospodarz odzyskał zdrowie i dotrzymał przyrzeczenia. Na początku ufundował obraz Matki Boskiej Wspomożenia Wiernych i powiesił go na drzewie rosnącym na szczycie góry, potem wizerunek umieścił w specjalnie wykonanej gablocie. Drewnianą Kaplicę MB Wspomożenia Wiernych  wzniósł w 1849 r. W ten sposób chciał się odwdzięczyć Matce Boskiej za cudowne uzdrowienie z ciężkiej choroby. Wieść o cudzie szybko się rozniosła po Ziemi Kłodzkiej, coraz liczniej przybywali tu pielgrzymi, składając hojne ofiary. Dwa lata później Waschmann wybudował nową kaplicę, murowaną, a w 1854 r. powiększył budowlę. Pielgrzymi zaczęli fundować kamienne schody prowadzące do kaplicy od strony wsi, a niektórzy z nich umieszczali na stopniach swoje nazwiska lub inicjały widoczne do dzisiaj. Obecnie do kaplicy prowadzi 229 schodów. Kaplicy strzeże pustelnik brat Elizeusz. Uroczystości religijne odbywają się dwa razy w roku, w święto patronki kaplicy Matki Bożej Wspomożenia Wiernych – 24 maja, oraz w główne święto maryjne Wniebowzięcia Marii Panny – 15 sierpnia

Jaskinia Radochowska

Niemcy nazywali ją „radochowską jaskinią naciekową” Reyersdorfer Tropfsteinhohle, po 1945 r. funkcjonowała nazwa Grota Stalaktytowa. Znajduje się na skraju lasu porastającego płd.- wsch. stoki Bzowca (697 m n.p.m.), na prawym brzegu niewielkiego potoku Jaskiniec – na wys. ok. 455-470 m n.p.m.

Była znana od dawna,  jako pierwszy wzmiankował ją w 1757 r. duchowny protestancki Johann Gottlieb Kahlo. Położona w sąsiedztwie znanych rezydencji (w Radochowie i Trzebieszowicach) oraz blisko uzdrowiska Lądka Zdroju, stała się szybko atrakcją turystyczną, stosunkowo licznie odwiedzaną. Przez ponad dwieście lat odwiedzanie jej było „żelaznym” punktem programu dla dobrego towarzystwa przebywającego na kuracji „u wód”. W latach 1933-1947 emerytowany górnik Heinrich Peregrin roztoczył nad nią opiekę i oprowadzał turystów. Udostępniał stopniowo kolejne partie jaskini, usuwając z nich grube warstwy namuliska. Postawił niewielki pawilon przy wejściach do jaskini, w którym prezentował wydobyte z namulisk eksponaty, głównie kości. Od początku lat 30-tych XX w. stanowiła ona też obiekt licznych nowoczesnych kompleksowych badań, głównie wrocławskich naukowców. We wnętrz znaleziono m in. kości niedźwiedzia i hieny jaskiniowej, oraz dzikiego konia, nosorożca włochatego. Natrafiono tu na ślady człowieka pierwotnego. Trzy wejścia prowadzące dzisiaj do jaskini są wykonane w latach 30-tych XX w. Prowadzą do nich w dół wykute w skale sztolnie, którymi schodzi się do korytarzy jaskini, położonych 2-6 m niżej. Współcześnie system korytarzy i komór składa się z długiego Korytarza Łącznikowego, krzyżującego się z krótkimi, prostopadłymi korytarzami poprzecznymi, kończącymi się zawałami lub syfonami. Od zach. w kier. płn. znajduje się Korytarz Błotny. Zachodnie zakończenie zwane pierwotnie „Salą Mieszkalną” obecnie to „Korytarz Stołowy” po środku z głazem zwanym „Stołem Ludzi Pierwotnych”. Największy jest Korytarz Środkowy, zakończony „Salą Gotycką” z podziemnym jeziorkiem o pow. ok. 30 m2 i głęb. ok. 2 m, znajdującym się na poziomie 456 m n.p.m. W wodzie jeziorka żyją podziemne kiełże – Studniczki Tatrzańskie. Oprócz nich, stwierdzono w jaskini występowanie ponad 90 gat. Zwierząt. Łączna dł. korytarzy i komór nadających się do obejrzenia na tym poziomie od dawna określana na 265 m. Najładniejsze z niewielkich zachowanych nacieków (stalaktyty, stalagmity, nacieki kaskadowe, draperie) można dojrzeć wzdłuż środkowego korytarza poprzecznego i w jego sąsiedztwie. W jaskini panuje temperatura ok. 9 stopni C.

ZWIEDZANIE:

Z przewodnikiem, otwarta codzienne w godz. 10-18, wstęp płatny, telefon 604 337 846.

 

POWRÓT:

– drogą podejścia (z powrotem) za znakami niebieskimi górskiego szlaku pieszego do Lądka Zdroju – 1,25 h (6,6 km)

– za znakami żółtymi górskiego szlaku pieszego, z Jaskini Radochowskiej do drogi wojewódzkiej nr 392 i przystanku PKS w Radochowie – 0,35 h (2,4 km), dalej do Lądka Zdroju dojazd autobusem PKS – ok. 4,5 km (ok. 0,10 h)

MOŻLIWOŚCI KONTYNUOWANIA WYCIECZKI:

– do Złotego Stoku za znakami żółtymi górskiego szlaku pieszego przez Przeł. Jaworową 2 h (6,3 km), Przeł. Pod Trzeboniem 2,55 h (9,1 km), Złoty Stok – 4,15 h (12,9 km). Powrót ze Złotego Stoku do Lądka Zdroju PKS-em przez Kłodzko.

Opracowała Gracjana Pazdyk na podst materiałów- L. Siarkiewicza